Europe Vich Punjabi

ਕੋਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਵਸ 8 ਮਾਰਚ,2010

ਪੀ.ਡੀ.ਸ਼ਰਮਾਂ ਐਲ ਐਲ.ਬੀ

ਔਰਤ ਨਾਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਸੀ ,ਤੁਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਨਾਂ ਹੁੰਦੀ ।ਔਰਤ ਹੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਜਨਮ ਦਾਤਾ ਏ ।ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਸ਼ੀਅਤ ਭਾਵ ਸਮੂਹ ਔਰਤ ਵਰਗ ਨੂੰ ਅੱਜ ਕੋਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਵਸ 8 ਮਾਰਚ,2010 ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਧਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ , ਅਤੇ ਮਨੁਖ ਦੀ ਜਨਮਦਾਤਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਸ਼ੱਤ ਸ਼ੱਤ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ।ਹਰ ਮਨੁਖ ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿੱਡਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕਿਉ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਹਿਲਾ ਸਬਕ ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤ ਭਾਵ ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ।ਜੇ ਮੈ ਇਹ ਕਹਿ ਦੇਵਾਂ ਤਾਂ ਅੱਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਮਨੱੁਖ ਦਾ ਸੱਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਟੀਚਰ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਔਰਤ ਹੈ ।ਇਸ ਲਈ ਔਰਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਫਰਜ ਹੈ ।ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੁਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰ ਮਰਦ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦਾ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਮੰਦਭਾਗੇ ਲੋਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੁਰਕਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੈਹਸ਼ੀ ਪਨ ਦਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ।ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਭੁੱਲ ਹੈ ।ਮੈ ਤਾਂ ਇਥੌ ਤੱਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਔਰਤ ਨਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀ , ਉਹ ਘਰ ਘਰ ਨਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ।ਉਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਮਕਾਨ ਬਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਲੋਕ ਬੈਠਦੇ ਤੇ ਸੋਂਦੇ ਹਨ।ਮਕਾਨ ਨੂੰ ਘਰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਔਰਤ ਹੀ ਬਨਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਔਰਤ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਦਿ¤ਤਾ ਹੈ
                     ਠਸ਼ੋ ਕਿਉਂ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਜਿਤ ਜੰਮੇ ਰਾਜਾਨਠ
ਫਿਰ ਇਸ ਤੋ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਲੋਕ ਔਰਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ /ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਝਾਤ ਮਾਰ ਕੇ ਤਾਂ ਵੇਖਣ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉਹ ਔਰਤ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ।ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀ ਕਰਦੇ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਝੂਠ ਨਹੀ ਹੋਵੇ ਗਾ ਕਿ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।
ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਮਰਦ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਗਈ ਹੈ।ਇਸਤ੍ਰੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਰਾਖਵੀਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ ।ਚਾਹੇ ਨੋਕਰੀ ਦੇਣ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਤੇ ਚਾਹੇ ਚੋਣ ਲੜਣ ਦੀ ।ਇਥੌਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਵਖਰੇ ਵਿਭਾਗ ਬਨਾਏ ਗਏ ਹਨ ।ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹਰ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ।ਭਾਵੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ 33%ਰੀਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਕਈ ਸਾਲਾ ਤੋ ਭਖਦਾ ਅਤੇ ਲਟਕਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਇਸ ਬਿਲ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਉਰਾਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆ ਗਈਆ ਹਨ ।ਜੇ ਗਲ ਕਰੋ ਪੰਚਾਇਤ ਚੌਣਾਂ ਦੀ ਜਾਂ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ।ਹਰਇਕ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ ।ਉਹਨਾਂ ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਸਿਰਫ ਔਰਤ ਹੀ ਚੌਣ ਲੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ।ਪਰ ਦੁਖ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੌਣ ਲੜਕੇ ਵੀ ,ਚੌਣ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੀ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀਟ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਫਲ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕੀ ਜਾਂ ਅਜੇ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ।ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸੀਟ ਤੋਂ ਔਰਤ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਸ ਸੀਟ ਦੇ ਅਨੰਦ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਹੁਣ ਵੀ ਮਰਦ ਹੀ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਲੋੜ ਹੈ ਔਰਤ ਦੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ।ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਦੀ ਪਹਿਚਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ।ਮੈ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਭਾਵ ਪੰਚਾਇਤ ਜਾਂ ਨਗਰ ਕੋਂਸਲ ਜਾਂ ਨਗਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਜਾਂ ਬਲਾਕ ਸੰਮਤੀ ਜਾਂ ਜਿਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਜਾਂ ਹੋ ਕੋਈ ਵੀ ਅਦਾਰਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਔਰਤ ਚੇਅਰਪਰਸਨ/ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋ ਬਹੁਤੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਉਸ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਬੈਠਾ ਨਜ਼ਰ ਆਂਉਦਾ ਹੈ ।ਜਰੂਰੀ ਨਹੀ ਕਿ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਔਰਤ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਫੈਸਲੇ ਮਰਦ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
               ਕਿਉ ?   ਔਰਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀ ।
ਲੋੜ ਹੈ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਮਾਨਣ ਦੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਔਰਤ ਜੱਥੇ ਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜਦੋ ਜਹਿਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਮੁਲਾਜਿਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈ ਹਨ ਜਿਨਾ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹਨ
1. ਹਰ ਔਰਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਲਈ ਸਾਲ ਵਿਚ 20 ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਿਨਾ ਸਰਵਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤੇ ।
2. ਪੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ਤੇ 180 ਦਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਛੁ¤ਟੀ ਚਾਹੇ ਉਹ ਠੇਕੇ ਤੇ ਜਾਂ ਡੇਲੀ ਵੇਜਿਜ ਤੇ        ਹੀ ਕਿਉ ਨਾ ਹੋਣ ,ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੀ ਨਹੀ ਛੁੱਟੀ ਤੋ ਪਿੱਛੋ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
3.   ਪਰੀਵਾਰ ਵਿਯੋਜਨ ਦਾ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਾਉਣ ਤੇ 14 ਦਿਨ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਛੁ¤ਟੀ ।
4.   ਜੇ ਉਹ ਬੱਚਾ ਅਡਾਪਟ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੀ ਤਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ
5.   ਬੱਚੇ ਛੌਟਾ ਭਾਵ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟ ਟਾਈਮ ਨੋਕਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸਵੇਰੇ 9-00 ਵਜੇ ਤੋਂ 1-30 ਤ¤ਕ ਦਿ¤ਤੀ ਗਈ ਹੈ ।
6. ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਨੌਕਰੀ ਜੁਾਇਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ।
7. ਦਫਤਰੀ ਸਮੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਦ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਦਫਤਰ ਨਹੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ।
8    ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਦਫਤਰਾਂ / ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਵਖਰੇ ਟਾਇਲਟ ਅਤੇ ਅਤੇ ਜਿਥੇ 10 ਔਰਤਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਲਈ ਵਖਰ ਰੈਸਟ ਰੂਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ।
9   ਸਰਕਾਰੀ ਮਕਾਨਾ ਦੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਰਜੀਹ ਦੇਣਾ।
10. ਬੱਸਾਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ
11. ਪਤੀ ਪ¤ਤਨੀ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਮਕਾਨ ਕਿਰਾਇਆ ਭੱਤਾ ਦੇਣਾ
12. ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਟੈਕਸ ਛੁਟ ।
13. ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੈਕਸੁਅਲ ਹਰਾਸਮੈਂਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਵਖਰੇ ਤੇ ਸਖਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਬਨਾਉਣਾ ।ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਮੈ ਇਥੇ ਸਮੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਣ ਜਿਕਰ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਿਆ ।
ਔਰਤ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਲੋੜ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਨਣ ਦੀ ਹੈ ।ਇਹ ਔਰਤ ਕਿਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ।ਫਖਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੀ ਇਕ ਔਰਤ ਹਨ ,ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮੰਦਭਾਗੀ ਗੱਲ ਹੈ । ਸਰਦਾਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ,ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਗਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋ ਅੱਜ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 33% ਦੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਯਕੀਨ ਦੁਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਰਾਖਵੀਂਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਲਗਾਉਣਗੇ ।ਮੈ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਔਰਤ ਦਾ ਆਦਰ ਮਾਣ ਨਹੀ ਕਰਦੇ ।ਉਹਨਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮੈ ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਜਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਂਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੇ ਹੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।ਪਤਾ ਨਹੀ ਉਸ ਸਮੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿੰਨੇ ਕਸ਼ਟ ਸਹੇ ਹੋਣ ਗੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ ਫਿਰ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਾਂ ਸਮਝੇ ਤਾਂ ਫਿਰ –?———ਮੈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਨ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਾਏ ਬਿਨਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀ ,ਜਦੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਭਾਵ ਉਸ ਮਨੁਖ ਜਿਹੜਾ ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ,ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀ ਵੇਖਿਆ ।ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਵੀ ਪੁੱਤ ਲਈ ਸੁੱਖ ਮੰਗੇ । ਜਿਹੜਾ ਹੁਣ ਔਰਤ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀ ਕਰਦਾ । ਆਪ ਭੁੱਖੇ ਭਾਣੇ ਰਹਿਕੇ ਵੀ ਉਸ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪਰੋਸਿਆ ।ਆਪ ਰਾਤਾਂ ਜਾਗ ਕੇ ਵੀ ਪੱੁਤ ਨੂੰ ਲੋਰੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਨੀਦ ਦੀ ਗੌਦ ਵਿਚ ਸੁਆਇਆ ।ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਗਿੱਲੇ ਬਿਸਤਰ ਤੇ ਹੋਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਥਾ ਤੇ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਦੁਖ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਵੀ ਆਨੰਦ ਮਹਸੂਸ ਕੀਤਾ । ਇਹ ਉਹੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ । ਫਿਰ ਵੀ ਔਰਤ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰ ਖੋਲਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ।

ਕੀ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਹੱਕ????

ਡਾ.ਜਸਬੀਰ ਕੌਰ
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦੂਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ “ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ ਦਿਵਸ” ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ , ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਸੂਰੁਆਤ 1869 ਵਿਚ ਇਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਮ.ਪੀ ਜੌਨ ਸਟੂਅਰਟ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਉਠਾਈ ਅਵਾਜ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਮੰਗ ਰੱਖੀ ਸੀ ਕੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੱਤਦਾਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਉਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਸਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਜਿਸ ਨੇ 19 ਸਤੰਬਰ 1893 ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ । ਇਸ ਦਿਵਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੂਰੁਆਤ 1910 ਵਿਚ ਕੋਪਨਹੈਗਨ ਵਿਚ ਹੋਈ ਜਿਥੇ ਦੂਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੂਨੀਆ ਦਾ ਹਰ ਦੇਸ਼ 8 ਮਾਰਚ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਏਗਾ ਤੇ ੳਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਆਏ ਤੇ ਗਏ ਪਰ ਕੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ? ਕੀ ਇਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਏਨੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ,ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਲਈ ਅਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਲੈ ਸਕੇ ?
ਕਹਿਣ ਲਈ ਔਰਤ ਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਅਜ਼ਾਦੀ ਕੈਸੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਾਜ ਦੀ ਬਲੀ ਚੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ,ਔਰਤ ਨੂੰ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁੱਖ ਵਿਚ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਇੰਨੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ 1000 ਮੁੰਡਿਆਂ ਪਿਛੇ ਸਿਰਫ 793 ਕੁੜੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ । ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਯੂ.ਪੀ. ਦੀ ਇਕ ਘਟਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੂਖੀ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਗਰੀਬ ਔਰਤ ਨੂੰ ਥਾਣੇਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਤੇ ਚਪੇੜਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਤੋ ਫੜ ਕੇ ਘਸੀਟਿਆ ਗਿਆ । ਇਕ ਹੋਰ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਸਾਹਮਣੇ ਨੰਗਾ ਕਰ ਕੇ ਘੁੰਮਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਦੋ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਔਰਤ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਨੰਗੀ ਕਰਕੇ ਘੰਮਾਇਆ ਗਿਆ , ਬੀਤੇ ਵਰ੍ਹੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨਿਰਵਸਤਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ , ਮੋਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸਰਪੰਚ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਕੁਵਾਰੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ , ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਬਲੂ ਫਿਲਮ ਬਣਾ ਕੇ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ 10 ਦਿਨ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ । ਆਏ ਦਿਨ ਔਰਤਾਂ ਕਦੀ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਕਦੀ ਛੇੜਛਾੜ ਅਤੇ ਕਦੇ ਜਿਸਮਫਰੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਫਿਰ ਕਿਸ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ?
ਜੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਇਹ ਜਰੂਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖਲੋਣ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਪਰ ਕੰਮਕਾਜ਼ੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁਲਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।
ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅਜੇ ਪੂਰਨ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਕਮਾ ਕੇ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਅਵੱਲੀਆਂ ਹੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਨੇ , ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਘਰ ਬਹਿ ਕੇ ਚੁਲ੍ਹਾ ਚੌਂਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਇੱਜ਼ਤ ਬਖਸ਼ੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੱਜ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਮੱਲ ਮਾਰੀ ਹੈ ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਰਗਾ ਔਖਾ ਕਾਰਜ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ,ਪਰ ਗੱਲ ਫਿਰ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕੀ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਆਮ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੀ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਔਰਤ ਅੱਜ ਵੀ ਸਦੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਜੂਦ ਤਲਾਸ਼ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ । ਤਸਲੀਮਾ ਨਸਰੀਨ ਵਰਗੀ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਤੱਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾੳਂਦੀ ਹੈ ।ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਵਿਚ 30% ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਕਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਮ ਔਰਤ ਇਸ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਹੈ ,ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਆਮ ਤਬਕੇ ਦੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤੇ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕੀ ਆਮ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ,ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਅਬਾਦੀ ਐਸੀ ਹੈ ਜੋ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ । ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਐਸੇ ਨੇ ਜੋ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ, ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਅੱਜ ਵੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਹੱਥੋਂ ਕੂੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਇਹ ਕੁੱਟ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਨੂੰ ਪਾਪ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ।ਮੇਰਾ ਮੰਨਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕੀ ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਨਾਲੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤ ਵਧੇਰੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸੀ ਅੱਜ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੱਜ਼ਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਔਰਤ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਅੱਜ ਵੀ ਜਿੰਨੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਨੇ ਤੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ,ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕੀ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਮਨਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਔਰਤ ਦੇ ਹਲਾਤ ਸੁਧਰ ਜਾਣਗੇ ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਮੈਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂ ਉਪਰ ਮੈਂ ਜਿੰਨ੍ਹੇਂ ਵੀ ਮਸਲੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜਿਉਂ ਦੇ ਤਿਉਂ ਨੇ , ਕਿੰਨੇ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਆਏ ਤੇ ਗਏ ਕੀ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਹੋਇਆ । ਫਿਰ ਕਿਸ ਔਰਤ ਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਖਾਨਾ ਪੂਰਤੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੂੰਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਮਨਾ ਲਿਆ???????
ਇਹ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੂਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ ਸੀ
ਸੋ ਕਿਉਂ ਮੰਦਾ ਆਖੀਏ ਜਿੱਤ ਜੰਮੇ ਰਾਜਾਨ
ਔਰਤ ਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਫਿਰ ਕੀ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਹੱਕ????

ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ : ਗੁਰੂ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਸਿੱਖ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦੀ ਘੋਰ ਉ¦ਘਣਾ

ਅੱਜ ਜ਼ਮਾਨਾ ਐਸਾ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨੰਨੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ’ਤੇ ਆਉਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਅੱਜ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕਤਲ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਂ-ਪਾਪ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ’ਤੇ ਜੀਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਘਰ ਲੜਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭੰਗੜੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੁੜੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਸੋਗ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਕੀ ਮਨਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਏ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੱਬ ਨੇ ਤਾਂ ਜ਼ਰਾ ਸੋਚਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੱਥਰ ਪੱਲੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੜੀ ਨੇ ਉਸ ਘਰ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਘਰ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਲੜਕੀ ਦੇ ਜਨਮ ’ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਇਉਂ ਲਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਨਹੋਣੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਕਾਫੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਦਾਜ ਦੀ ਭੈੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਜੋ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅੱਜ ਦੇ ਲੋਕ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਗੀ ਬਣੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਲੜਕੀ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤੋਤਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਅਤੇ ਵੀਰ ਕਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਮਾਸੂਮ ਨੂੰ ਕੁੱਖ ’ਚ ਹੀ ਕਤਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿਲ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ’ਤੇ ਆਉਣ ਨੂੰ, ਇਹ ਰੰਗ ਤਮਾਸੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਲੈਣ ਨੂੰ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਖੇਡਣ-ਕੁੱਦਣ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਨੂੰ, ਨਹੀਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ। ਜੇ ਸੋਚਿਆ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣਾ, ਜੇ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਦਾਜ ਉਪਰ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਪਰ ਕਦੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ‘‘ਅੰਮੀਏ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਜੱਗ ਵੇਖਣ ਦਾ ਚਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਅ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿਚ ਸੀ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਤਰਲੇ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਹੀ ਬੱਚੀ ਹਾਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਤਰਲੇ ਪਾਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ, ਨੀ ਮਾਏ। ਇਹ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸੋਚ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਿਆਣੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਮੈਂ ਨੰਨ•ੀ ਬੱਚੀ ਦਾ ਆਪਦੇ ਹੱਥੀ ਕਤਲ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਮੇਰੀ ਮਾਏ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਕੁੱਖ ਵਿਚ ਕਤਲ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੀ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਬੀਤਦੀ? ਜ਼ਰਾ ਸੋਚ।’’ ਪਰ ਅੱਜ ਦੀ ਮਾਂ ਏਨੀ ਸੋਚ ਕਿੱਥੇ? ਉਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੋ ਸੋਚ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੁੜੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਕਈ ਮਾਵਾਂ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਸਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਅਜਿਹੇ ਤਾਅਨੇ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਚਾਂਈ-ਚਾਂਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਧੀਆਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਕੱਲ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹਾਂਗੇ? ਪਰ ਲੜਕੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਲੜਕੀ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਘਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਡਰਦੇ ਹੋ? ਸਾਇੰਸ ਨੇ ਇੰਨੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਲੜਕੇ, ਲੜਕੀ ਦਾ ਨਿਤਾਰਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਟੈਸਟਾਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਨਿਰੰਤਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਹਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸੋਚਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰੂ ਹਨ। ਹਰ ਗਰਭਵਤੀ ਕੋਲੋਂ ਲੜਕੇ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਲੀਬਾਤੀ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਵਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ-
‘‘ਇਸਤਰੀ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਸੀਬ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।’’
ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਲੜਕੀ ਦੇ ਜੰਮਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦਾ ਭਵਿੱਖ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 50% ਬਾਲੜੀਆਂ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਦੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਚੁਕਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਲੋਕ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਬੋਲਣ ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਤਾਂ ਮੁੰਡਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੁਲਮ ਸਿਰਫ਼ ਲੜਕੀ ਉਪਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੜਕੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਘਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਦੀਆਂ ਝਿੜਕਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪਾਸੋਂ ਚੰਗਾ ਦਾਜ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ। ਜ਼ਰਾ ਸੋਚੋ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰੀ ਉਸ ਲੜਕੀ ਦਾ ਕੀ ਕਸੂਰ ਹੈ? ਕਈ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦਾਜ ਦੀ ਬਲੀ ਵੀ ਚੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਘੱਟ ਦਾਜ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ :
‘‘ਘਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਸਿਆਣੀ ਏ ਤਦੇ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਅੰਦਰ,
ਬੇਗਾਨੀ ਧੀ ਹੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਵਾਰ ਆਈ ਹੈ’’
ਅੱਜ ਤੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਅੱਜ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਮਾੜੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸਤੀ ਦੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਜੋ ਪਦਵੀ ਸੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਫਿਲਾਸਫਰਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹਨ :
ਜਰਮਨ ਦੇ ਆਇਨਗੇ : ਇਸ ਵਿਚ ਰੂਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚੈਸਟਰ ਫੀਲੜ : ਇਸਤਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਗੱਲ ਹੈ।
ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਯਾ : ਇਸਤਰੀ ਇਕ ਬੰਧਨ ਹੈ।
ਨੈਪੋਲੀਅਨ : ਇਸਤਰੀ ਇਕ ਧੋਖਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ : ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸਤਰੀ ਹੈ।
ਅਰਸਤੂ : ਹੁਕਮ ਕਰਨਾ ਤੇ ਮਨਾਉਣਾ ਮਰਦ ਦਾ ਫਰਜ ਤੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣਾ ਇਸਤਰੀ ਦਾ।
ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਔਰਤ ਦਾ ਸੋਸ਼ਣ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ ਸੀ। ਔਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਾਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਇਉਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ :
‘‘ਵਾਰਿਸ ਰੰਨ, ਫਕੀਰ, ਤਲਵਾਰ, ਘੋੜਾ,
ਚਾਰੇ ਥੋਕ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਯਾਰ ਨਾਹੀ।’’
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ•ਾਂ ਉਪਰ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕੋਈ ਉਤਮ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੀਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਪਣ, ਨਸ਼ੀਲੀ, ਸ਼ਰਾਬ, ਮਾਰੂ ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਬਘਿਆੜਨ ਆਦਿ ਕਈ ਹੋਰ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਹੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਉ¤ਚਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨੀਚ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਣਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਜੇਕਰ ਘਰ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਮਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਿਰਬਾਹ ਲਈ ਹੋਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਕਿਸ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਆਖਦੇ ਹੋ?
ਸੋ ਕਿਉਂ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਜਿਤੁ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ॥
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ ਜੀ ਨੂੰ ¦ਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਸਭ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ•ਾਂ ਜੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਯੁੱਗ ਅੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਉਪਰ ਹੁੰਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ। ਸਿੱਖ ਸਮਾਨ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮਰਦ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਪਿਰਤ ਪੈ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਬੀਰ ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਦੰਦ ਖੱਟੇ ਕੀਤੇ। ਸਿੱਖ ਸਿਦਕ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨੀਆਂ ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਨੇ ਜੇਲਾਂ ਵਿਚ ਸਵਾ ਸਵਾ ਮਣ ਦੇ ਪੀਸਣੇ ਪੀਸੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰਵਾ ਕੇ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਹਾਰ ਪਵਾਏ ਤੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਕਰਕੇ ਮੰਨਿਆ। ਮਾਤਾ ਭਾਗ ਕੌਰ ਨੇ 40 ਬਿਦਾਵੀਏ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਕੇ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ (ਮੁਕਤਸਰ) ਜਾ ਕੇ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੜੀ ਤੇ ਬਿਦਾਵੀਏ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਗੰਢੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਇਸਤਰੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਭਰ ਦਿਉ। ਸੋ ਲੋੜ ਹੈ, ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਹੋ ਰਹੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ। ਸਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੋ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੀਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਉਪਰ ਜਿਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਦਈਏ। ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਜਬਰਦਸਤੀ ਖੋਹ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੇਈਏ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਪਿਆ, ਪੜ•ਾਈ ਅਤੇ ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇਈਏ। ਦਾਜ ਦੀ ਚਲ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਉਸ ਥਾਂ ਵਿਆਹੀਏ ਜਿਥੇ ਦਾਜ ਮੰਗਦੇ ਰਹਿਣਗੇ? ਜਦ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦਾਜ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਗੇ? ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸੇ ਦੀ ਕੁੱਖ ’ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਭੀੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਛਾਵਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ, ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਆਉ, ਆਪਾਂ ਸਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰੀਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲਾਮਬੰਦ ਹੋਈਏ।
ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ ਧੌਲਾ (ਬਰਨਾਲਾ)

ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ……     / ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ

ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਲੇਖਕ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਕਿਸੇ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਦੇ ਮੁਹਤਾਜ਼ ਨਹੀਂ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਅਰੁਫ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸ਼ਾਇਦ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਗੋਂ ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਮੈਂ ਇਕ ਨਵੀਂ ਲੇਖਿਕਾ ਜਿਸ ਨੇ ਅਜੇ ਲੇਖਣੀ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਚੇਸ਼ਟਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।ਮੈਂ ਗੁਸਤਾਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਖਿਮਾਂ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ।ਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਾਂਗੀ ਜਦ ਤਕ ਗੱਲ ਦੀ ਤਹਿ ਤਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂ।ਉਮੀਦ ਹੈ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ।ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੰਤੋਖ ਸਿਘ ਧੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ , ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹੋਵੋਗੇ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ।ਪਰ ਇਕ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਜਿਹੜਾ ਘਰਦਿਆਂ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵੱਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ , ਓਹੀ ਪੱਖ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਾਂਗੀ।
  ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਇਨਸਾਨ ਜੰਮਦਾ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ’ਚ ਬੱਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਹੰਢਾਉਣ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੈ ।ਕੁਝ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨਾਂ’ਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮੇਰਾ ਧੀਰ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਜਦ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਸੁਭਾਗ ਜੋੜੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਸੰਜੀਵਨ ਦਾ ਭਾਪਾ ਜੀ ਹਾਂ । ਇਕ ਦੋ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅੱਪਣਤ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ,“ਸੰਜੀਵਨ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ’ਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਚਮਚਾ ਲੈ ਕੇ ਜੰਮਿਐ ।”
  ਮੇਰਾ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੁੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਧੀਰ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਖਬਾਰ ’ਚ ਛਪੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ।ਜਦ ਚਿੱਠੀਆਂ ਛਾਂਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ ਤਾਂ ਮਸਲਾ ਅੜ ਗਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲ ਕਿਹਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।ਫੇਰ ਸਾਡੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਰੀਬੀ ਨੇ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਹੱਥ ’ਚ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਖਾਸ ਸਖਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਸਤੁੰਸ਼ਟੀ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲਗਾ ਦਿਤੀ।ਉਸ ਚਿੱਠੀ ’ਚ ਲੜਕੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ।ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਬਿਜ਼ਨਸ ਫੈਮਿਲੀ ਤੋਂ ਸੀ ਜਿਥੇ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ। ਫੇਰ ਫਰਵਰੀ 1989 ਵਿੱਚ ਸੰਜੀਵਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ’ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
  ਦਰਅਸਲ ਸੰਜੀਵਨ ਦੇ ਭਾਪਾ ਜੀ , ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਜੋਂ ਮੇਰੇ ਤਾਇਆ ਸਹੁਰਾ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਪਾ ਜੀ ਕਹੀ ਜਾਣਾ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਮੈਂ ਭਾਪਾ ਜੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਾਇਆ ਜੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਲੱਗਿਆ, ਟੋਕਿਆ ਵੀ ਗਿਆ ।ਪਰ ਮੈਂ ਅੜੀ ਰਹੀ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਅਸਲੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਓਸੇ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੰਕਲ , ਆਂਟੀ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਵੱਖਰੇਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ । ਉਦਾਂ ਭਾਪਾ ਜੀ ਲਫਜ਼ ਵੀ ਦਾਦਾ, ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ’ਚ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਹ ਲੁਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ’ਚ ਕਿੱਥੇ ?

  ਇੱਥੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸਖਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਾਂਗੀ ।ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ (ਫਾਦਰ) ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਾਇਆ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਲਗਾਓ ਸੀ ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਏ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਾਟਾ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਦ ਧੀਰ ਤਾਇਆ ਜੀ ਓਸੇ ਰੂਪ ’ਚ ਵਿਚਰਣ ਲੱਗੇ। ਇੰਝ ਲੱਗਿਆ ਕਰੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਵ ਹੋ ਗਏ ਨੇ। ਇਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਇੱਕੀ ਸਾਲ ਤਕ ਹੰਢਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।
  ਮੈਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਬਾਰੇ ਇੰਨਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਾਂਗੀ ਕਿ ਕੁਝ ਇਨਸਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਚੰਗੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ।ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆਂ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਣਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਕਹਿਣਾ, “ਬਈ ਚਰਨਜੀਤ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।ਛੇਤੀਓ ਆਉਂਦੀ ਰਿਹਾ ਕਰ ।ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦੈ ਤੇਰਾ ਆਉਣਾ।” ਉਂਝ ਵੀ ਘਰ ਗਿਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਮਿਲਣਾ।ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ।ਫੇਰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ ਉੱਠੇ ਦੋਨੋ ਹੱਥ ਸਿਰ ’ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ਆਮਦੀਦ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰਨਾ। ਰਾਜੀਖੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ’ਚ ਜਾ ਕੇ ਕੰਮੀਂ ਰੁੱਝ ਜਾਣਾ। ਬੇਲੋੜੀ ਘਰੇਲੂ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਤੀ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਪੜ੍ਹਣ ’ਚ ਮਸਤ ਰਹਿਣਾ। ਜੇ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਉਣਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਣਾ ਜਰੂਰ, “ਬਈ ਬੱਚੇ ਘਰ ਹੈ ਨੀਂ ? ਜੇ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮਿਲਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ?” ਬੜੀ ਅਪੱਣਤ ਜਿਹੀ ਝਲਕਦੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲਬਾਤ ’ਚੋਂ।ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ (ਮਿੰਦਰੋ ) ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣਾ, “ਨੂੰਹਾਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਆਉਣਗੀਆਂ ਪਰ ਚਰਨਜੀਤ ਦੀ ਕੀ ਰੀਸ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਉਹਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਈ ਹੋਰ ਹੈ। ਖਾਨਦਾਨੀ ਲੜਕੀ ਹੈ ਉਹ। ਹੀਰਾ ਹੈ ਹੀਰਾ ਸਾਡੇ ਘਰ ’ਚ।” ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਕੇ ਮੈਂ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਲ ਟਾਲ ਦੇਣਾ ।ਤਾਂ ਮਿੰਦਰੋ ਭੂਆ ਜੀ ਨੇ ਕਹਿਣਾ, “ਬੜਾ ਬੀਰ ਤੇਰੀ ਬਹੁਤ ਤਾਰੀਫ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦੈ।ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ ਯਕੀਨ ਨਾ ਵੀ ਕਰੇਂ।ਪਰ ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।”
  ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਭੁੱਲ ਰਹੇਗੀ ।ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਬੱਚੀ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਏ ਅਤੇ ਸ਼ਗਨ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਪਰ ਤਾਇਆ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਝੋਲੀ ਸ਼ਗਨ ਪਾਇਆ ਤੇ ਫੇਰ ਮੇਰੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ਗਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਪਹਿਲਾਂ ਓਸ ਮਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦਾਦਾ ਕਹਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਸੀਂ-ਮਸੀਂ ਇਹ ਮੌਕਾ ਆਇਆ।” ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ .ਫਖਰ ਅਤੇ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ। ਮੇਰੀ ਓਸ ਬੱਚੀ ਦਾ ਨਾਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਾਇਆ ਜੀ ਨੇ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬੇਟਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੇਟੀ , ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿੱਤੂਰਾਗ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਰੀ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ।
  ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਖੀਰੀ ਸਾਹਾਂ ਤੇ ਸਨ। ਦੇਖਣ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਹਿਰ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸੰਜੀਵਨ ਵਲੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਭਾਂਵੇ ਚੰਗਾ ਨਾ ਲੱਗਿਆ। ਪਰ ਫੇਰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਾਇਆ ਜੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨੇ, ਐਵਂੇ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਉਚਿੱਤ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੂਡ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ ਦੋਬਾਰਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਾਂਗੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ। ਪਰ ਉਹ ਵੇਲਾ ਤਾਂ ਮੁੜ ਆਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਫੈਲਾ ਦਿਤੀ।ਹੁਣ ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ’ਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਦੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਮੈਥੌਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਖੁੱਸ ਗਏ ਹਨ, ਇੱਕੀ ਸਾਲ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਮਗਰੋਂ। ਤਾਇਆ ਜੀ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਕ ਖਾਲੀਪਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਸਦਾ ਦਿਲ ’ਚ ਰਹੇਗਾ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਹੀ ਲੋੜ ਸੀ।


          ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ            2249,ਫੇਜ਼-10,ਮੁਹਾਲੀ
          0172-2213160,2212654

ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਕੋਲ ਬਹੁਮੁਲੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ – ਦਰਸ਼ਨ ਦਰਵੇਸ਼

ਮੁਲਾਕਾਤੀ – ਸੀਤਲ ਗਿੱਲ

ਦਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ, ਸ਼ਾਇਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਨਾਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਦਿਖਾਈ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅੱਛਾ ਖਾਸਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਆਪਣੇਂ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮੂਹਰਲੀ ਕਤਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਉਹਨਾਂ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗਹ੍ਰਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ‘ਉਦਾਸ ਸਿਰਲੇਖ’ । ਉਸਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਖੂਬ ਚਰਚਾ ਹੋਈ । ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ, ਮੋਹਨਜੀਤ ਜਿਹੇ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਕਿਹਾ।ਉਸਦਾ ਨਾਵਲੈੱਟ ‘ਮਾਈਨਸ ਜ਼ੀਰੋ’,ਅਕਸ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਗਿਆ. . . ਪਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਰਵੇਸ਼ ਅੰਦਰਲੀ ਤਲਾਸ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਟਿਕਣ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ. . . ਤੇ ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਹ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜਨਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਉੱਪਰ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਰਵਾਨਾਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਉਸਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਸੀ ।

ਮੁੰਬਈ ਪਹੁੰਚਕੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਸੀ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਨਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਛਤਰਛਾਇਆ ਹੇਠ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਸਿੱਖਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇਂ ਆਪਨੂੰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰੱਖਣਾਂ । ਤਿੰਨ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਤੋਂ ਬਾਦ ਆਖਿਰ ਉਹ ‘ਮਨ ਜੀ’ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਹੀ ਗਿਆ । ਬੱਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ, ਚਲ ਸੋ ਚਲ ਉਸਨੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ‘ ਮਾਚਿਸ’, ‘ ਮੁਹੱਬਤੇਂ’ ,‘ਔਰ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ’ , ‘ ਦਿਲ ਤੋ ਪਾਗਲ ਹੈ’ , ‘ ਜਬ ਪਿਆਰ ਕਿਸੀ ਸੇ ਹੋਤਾ ਹੈ’ , ‘ ਹੂ-ਤੂ-ਤੂ’ , ‘ ਦਿਲਲਗੀ’ , ‘ ਅਲਬੇਲਾ” , ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸਹਾਇਕ ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਕੀ-ਤੀਆਂ । ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਬੜੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਦ ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਫਿਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਚੀਮਾਂ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ “ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ” ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਦ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਫਿਲਮ ਮਨ ਜੀ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਬੜੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਮੰਨਾਂ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦਿਨ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ।

ਸੀਤਲ- ਦਰਸ਼ਨ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ
ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ ਹੋ ?

ਦਰਵੇਸ਼- ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਅਜੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਬੀਬਾ। ਅਜੇ ਤਾਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ।ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਜ਼ਰ ਵਿਹੂਣੇਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਨੇ, ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੈ ਹੁਣ ਚੱਲਣਾਂ ਤਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਹੀ ਪੈਣੈਂ ।

ਸੀਤਲ- ਤੁਸੀਂ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਬਾਦ ਮਨ ਜੀ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਹੋ ?
ਦਰਵੇਸ਼- ਹਾਂ, ਜਿਸਮਾਨੀਂ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਹਾਂ ਪਰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹਾਂਗਾ ਵੀ । ਦਰਅਸਲ ਮੇਰੇ ਕੁੱਝ ਆਪਣੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਨ, ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਸੀ ।

ਸੀਤਲ- ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇਂ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੀ ਕੁੱਝ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ?
ਦਰਵੇਸ਼- ਨਿਰਮਾਤਾ ਜਗਦਰਸ਼ਨ ਸਮਰਾ ਦਾ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ ਸੀ ‘ ਦਾਣੇਂ ਅਨਾਰ ਦੇ’ , ਜਿਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪਹਿਚਾਣ ਤਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਪਣ ਦਾ ਵੱਲ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀਆ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਕੇ ਮੇਰੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬੁਲੰਦ ਵੀ ਕੀਤਾ । ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੈਂ ਹੀ ਸੀ । ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਰਸਲਾਤ ‘ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਰਗਾ ਤਜੁਰਬਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ । ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੜੀਵਾਰ ‘ਰਾਤ ਬਾਕੀ ਹੈ’, ਜਿਸਦਾ ਮੈਂ ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ‘ਸਿਰਨਾਵਾਂ’ ਦਾ ਕੈਮਰਾਮੈਨ,ਉਂਝ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਮੈਂ ਹੀ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਲੜੀਵਾਰ ‘ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੰਡ ਸੁਣੀਂਦਾ’ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਸੀ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਡ ਫਿਲਮਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ,ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਲੈਵਲ ਉੱਪਰ ਹੋਇਆ।ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ‘ਏਕ ਅਕੇਲੀ ਲੜਕੀ’ ਅਤੇ ‘ ਯੂ ਆਰ ਇਨ ਏ ਕਿਊ’ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਾਕਾਇਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ‘ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ’, ‘ਚੌਫਾਲ’ , ਗਿੱਧਾ’ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ ।

ਸੀਤਲ- ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਸਿਨੇਮਾ ਵੱਲ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਆਉਣਾਂ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਿਆ ?
ਦਰਵੇਸ਼- ਇੱਕੇ ਦਮ ਆਉਣ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ? ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਉਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂਨੂੰ ਏਥੇ ਕੋਈ ਜੌਬ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ ।ਇਹ ਤਾਂ ਸਭ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ‘ਬਾਵਰਚੀ’ ਵੇਖੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸੋਚ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਟਾਈਟਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰਾ ਨਾਂਅ ਵੀ ਜਰੂਰ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸੁਪਨਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੇ ਵੀਹ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ।

ਸੀਤਲ- ਇਹਨਾਂ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ‘ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾਂ ਪਿਆ ?
ਦਰਵੇਸ਼- ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ ਵੀ।ਹਰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਕੀਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ । ਕਿ ਮੈਂ ਕੰਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੱਥ ਧੋਕੇ ਹੀ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇਂ ਆਪ ਜਿੰਨਾਂ ਵੀ ਕੰਮ ਆਇਆ ਮੈਂ ਕੀਤਾ। ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾਂ ਸੀ ਕਿ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮੇਰੇ ਉਸਤਾਦ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਸੁਪਨਾਂ ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਫਿਲਮ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕ- ਨੀਕਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸਿੱਖਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।ਉਹਨਾਂ ਵਰਗਾ ਟਿਊਟਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਬਾਕੀ ਏਥੇ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਢੀਠ

ਕਾਗ ਸਮੇਂ ਦਾ ਬੋਲਿਆ, ਅਮਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਦੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਟੈਕਸ (ਜਜ਼ੀਆ) ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਸਿੱਖਾਂ ’ਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਲੋਕ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਲਈ ਠੋਸ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਨ।
ਜਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਤਾਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿ ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇਹ ਆਗੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਕੇ ਪੀੜਤ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ’ਤੇ ਖੜ•ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਯਕੀਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕਰਨ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਜੋ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਆਸਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਥੇਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਪੀਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਕੋਈ ਕਦਮ ਉਠਾਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ•ਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਵੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ-ਕਲਾਮੀ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਫਿਕਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਦੇ ਆ ਗਈ ਜਦ ਲੋਕ ਇਹ ਬਿਆਨ ਪੜ• ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਰੌਬਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਸਬੰਧੀ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਚਾਰਾਜੋਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ੰਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਇਹ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਤਰ•ਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮਜੌਰਟੀ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਖਤੀ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਸਗੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਸਬੰਧਤ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਦੁਨੀਆਂ ਤੱਕ ਪੁੱਜਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਜ਼ੀਆ ਮੰਗਣ ਅਤੇ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਖੁਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਸੰਜੀਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਹ ਨੀਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੱਤਵਾਦ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਪਾਸੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅੱਤਵਾਦ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਣ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਹਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇੰਨੀ ਮਾੜੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨੇਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਖਿਲਾਫ ਊਲ-ਜਲੂਲ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਮਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਿਥੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਪੀ. ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ‘ਸਿੱਖ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ’ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦਾ ਭਾਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਕਾਇਦਾ ਸਿਰੋਪਾ ਪਾ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੌਮੀ ਆਗੂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭੁਗਤਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰਾਹ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਕ ਹੋਰ ਤਾਜ਼ੀ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਪਟਿਆਲਾ ਪੁਲਸ ਵਲੋਂ ਦੋ ਸਿੱਖ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਧਮਾਕਾਖੇਜ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਟਿਆਲਾ ਪੁਲਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਨੂੰ 20 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇਕ ਨਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਦ ਕਿ ਪਿੰਡ ਮਾਣਕੀ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 13 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਹੀ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫੜੀ ਗਈ ਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਸੀ। ਫਿਰ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਥਕ ਸਰਕਾਰ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਿਦਾਸੀਆਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿੰਸਾ
ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਈਸਾ ਦੀ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਤਸਵੀਰ ਸਰੇਬਜ਼ਾਹ ਲਗਾ ਕੇ ਬਟਾਲੇ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰ•ਾਂ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਹਮਲੇ ਦੇ ਫੌਜੀ ਮੁੱਖੀ ਜਨਰਲ ਵੈਦਿਆਂ ਦੇ ਸਟਿੱਕਰ ਵੀ ਲਗਾਏ ਗਏ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਿੜਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ‘ਖੰਘੇ ਸੀ ਤਾਂ ਟੰਗੇ ਸੀ’ ਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਵਲੋਂ ਜਿਸ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ‘ਅਮਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ’ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਹੀ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਤਖਤੂਪੁਰਾ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤ ਵਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਹੱਤਿਆ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਇਕ ਰਾਜਸੀ ਧਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਚਾਰਨ ਲਈ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ‘ਸੂਬਾ ਨੰਬਰ ਵਨ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਅਠਾਰਾਂ-ਅਠਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤਨਖਾਹ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੱਕੀ ਮੰਗਾਂ ਵੱਲ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਮਨ-ਚੈਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੰਘ ਪਾੜ-ਪਾੜ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਮੋੜ ਸਕਣ ਕਰਕੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੋ ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਜੀ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅਮਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਕੌਮ ਹੀ ਸਵੈਮਾਨ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਕੀਕੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁਸਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਹੀ ਵਸਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਮਨ ਦੀ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿੰਨੀ ਲੋੜ ਹੈ।

-ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ

ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਜੀ ਡੇਰਾ ਸਹਿਬ(ਹਿਮਾਚਲ)ਹੋਲੀ ਮੇਲੇ ਤੇ ਵਿਸੇਸ

ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਇਸ ਉਪੱਰ ਅਨਗਣਿਤ ਪੀਰ ਪਗੰਬਰਾ ਨੇ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ,ਇਹਨਾ ਗੁਰੂਆ ਨੇ ਭਟਕਦੀ ਹੋਈ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਰਾਹ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾ ਨੂੰ ਜਾਲਾਮਾ ਦੇ ਜੁਲਮਾ ਤੋ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਇਆ।
ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕੋਰ ਦੀ ਉਧਰ ਵਿਚੋ ਹੋਇਆ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਰਸਨ ਕਰਨ ਤੋ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਨਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ,ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਤੇ ਦਸਾ ਪਾਤਸਾਹੀਆ ਦੀ ਬਖਸਿਸ ਸੀ ਜੋ ਏਕਤਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸਟੀ ਨਾਲ ਹਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਤਮਾ ਖੁਸ ਕਰਦੇ ਸਨ,ਇਹਨਾ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਸਕਤੀ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਨਜਾਰਾ ਸੀ। ਆਪੋ ਧਾਪੀ ਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਜਦ ਨਾਸਰਦੀਨ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲੁਟੱਣ ਆਇਆ,ਨਾਸਰਦੀਨ ਨੇ ਬਹੁੱਤ ਜੁਲਮ ਕੀਤੇ,ਸਿੱਖਾ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਨਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬਾਬਾ ਜੀ ਇਹ ਜੁਲਮ ਨਾ ਸਹਿ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਨੇ ਸਿੱਖਾ ਨੂੰ ਨਿਔਤਾ ਭੇਜਿਆ,ਚਿੱਠੀ ਮਿਲਦਿਆ ਹੀ ਸਿੱਖ ਜੱਥੇ ਬਾਬਾ ਬਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜਰੀ ਭਰਨੀ ਸੁਰੂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ,ਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਫੌਜ ਵੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜਰ ਜੋ ਗਈ। ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਡੱਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰਾ ਨਾਸਰਦੀਨ ਨੇ ਥੰਬ ਸਹਿਬ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾੜੋ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸਥਾਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉ ਸਿੱਖਾ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੁਲਮਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ,ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਈ ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਸੋਡੀ ਜੀ ਨਿੱਤ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਨਾਮ ਦੇ ਸਭ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਜਾਲ ਸਮਝਦੇ ਸਨ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਜੀਵਾ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਵੱਲ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਸਣ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਤੂੰਬਾ ਼ਲੈ ਲੇ ਅਰਦਾਸਾ ਸੋਧ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਫਤਿਹ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੋ ਹੁਸਿਆਰਪੁਰ,ਗਗਰੇਟ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਰਸਨੀ ਖੱਡ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੈੜੀ ਵਿੱਚ ਬੇਰੀ ਆਸਣ ਵਿਛਾ ਕੇ ਨਿਤਨੇਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਅਪਣੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਲਗਾ ਲਈ।ਇਸ ਬੇਰੀ ਸਹਿਬ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਡੇਰਾ ਗੁਰੂ ਬਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਸੋਡੀ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ।ਬਾਬਾ ਜੀ ਨਾਮ ਸਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਬੈਠੇ ਸਨ,ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਜੜੀ ਭੇਡਾ ਲੈ ਕੇ ਲੱਘਿਆ ਉੁਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਸ ਬੇਰੀ ਥੱਲੇ ਭੂਤ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀ ਇਥੋ ਉਠੱ ਜਾਵੋ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਭੂਤ ਤੋ ਡਰ ਨਹੀ ਲੱਗਦਾ, ਜਦੋ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵੀਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਕੋਈ ਆਈ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤਾ ਉਹ ਆਪ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਵਿਖਾਉਣੇ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੇ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਤੱਪ ਅੱਗੇ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਿਆ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਜੋ ਕੁੱਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਰ ਲੈ,ਅਸੀ ਤਾ ਇੱਥੇ ਤਪ ਕਰਨ ਆਏ ਹਾ ਇਹ ਜਗਾ ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਹੈ,ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨਾਹਰ ਨੇ ਅਪਣੀ ਫੌਜ ਬੁਲਾ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਤੂੰਬੇ ਵਿੱਚੋ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਛਿੱਟਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਿਜੰਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ,ਬੀਰ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਤੋ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਮਾਨ ਚੂਰ-2 ਹੋ ਗਿਆ,ਮੈ ਹੁਣ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀ ਕਰਾਗਾ।ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਬੀਰ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾ ਲੋਕਾ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਜੋ ਭੂਤ,ਪ੍ਰੇਤ,ਜਾਦੂ,ਮਸਾਨ,ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਦੀ ਕਸਰ ਵਾਲੇ,ਸੰਤਾਨ ਤੋ ਜਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਤੋ ਦੁਖੀ ਜੀਵ ਆਉਣਗੇ ਉਹਨ ਦੇ ਕਲੇਸ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਦਰਸਨੀ ਖੱਡ ਪਹਾੜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਦੀ ਨਦੀ ਹੈ,ਬਾਬਾ ਜੀ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਏ ਅਤੇ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ,ਇੱਥੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦਸਾ ਗੁਰੂਆ ਦੀ ਜੋਤ ਦੇ ਦਰਸਨ ਹੋਏ।ਮੈੜੀ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਡੇਰਾ ਸਹਿਬ ਹੈ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਬਾਬਾ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਹੋਲੀ ਤੋ ਸੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਹੋਲੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਾਲ ਦੇ ਸਾਲ ਨਿਸਾਨ ਸਹਿਬ ਚੜਦਾ ਹੈ ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਨਿਸਾਨ ਸਹਿਬ ਦੀ ਦੇਹ ਬਦਲ ਕੇ ਨਵੀ ਚੜਦੀ ਹੈ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਤੋ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਸੰਗਤਾ ਪੰਜਾ ਸਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਜਾਦੀਆ ਹਨ
(ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ)

शादीशुदा पुरुष से अफेयर..उफ्..!

तेज़ी से बदलते लाइफ स्टाइल और पश्चिमी सभ्यता ने हमारे रिश्तों के मायनों को भी बदल दिया है|पहले जहाँ रिश्तों को लेकर हमारी सोच काफी परंपरा वादी हुआ करती थी वहीँ अब इस सोच में काफी बदलाव आया है|किसी शादीशुदा पुरुष के साथ रिश्ता रखना कितना सही है कितना गलत ये जानिए| अगर आप किसी शादी शुदा मर्द के साथ डेट कर रही हैं तो हो जाये सावधान क्यूंकि ये रिश्ता निभाना नहीं है आसान|ज्यादातर महिलाएं शादीशुदा पुरुष की तरफ इसलिए आकर्षित होती हैं क्यूंकि उन्हें अन्य पुरुषों की अपेक्षा ज्यादा mature और जिम्मेदार समझा जाता है क्यूंकि उन पर कई जिम्मेदारियों को निभाने का दायित्व होता जिससे उन्हें सेंसिबल समझा जाता है|शादीशुदा मर्द की यही खासियत उन्हें महिलायों को appealing लगती है जिसके कारण वो उनकी तरफ अट्रेक्ट हो जाती हैं |दूसरी गौर करनेवाली बात ये होती है की भले ही आप इस रिश्ते में थोड़े दिन ख़ुशी पा ले लेकिन एक न एक दिन उसे वापस जाना तो अपनी बीवी के पास ही होगा क्यूंकि सामाजिक तौर पर आप रहेंगी तो दूसरी औरत ही जिसे हमारे समाज में अच्छी नज़रों से नहीं देखा जाता|ये सोच कर भी देखें जो इंसान अपनी बीवी को धोखा देकर आपके साथ प्यार मोहब्बत की कसमें खाता फिरता हो क्या वो आपके साथ ईमानदार होगा |हो सकता है आपके साथ जैसे उसके रिश्ते और किसी महिला के साथ हो|इसलिए ऐसे रिश्तें में पड़ने से पहले सोच ले आपके कारण किसी का हँसता खेलता परिवार बिगड़ सकता है और जिससे 3 लोगों की जिंदगी ही बर्बाद होने के अलावा आपको और कुछ कभी हासिल नहीं होगा|इसलिए इस तरह के किसी भी रिश्ते में पड़ना खतरे से खली नहीं इसलिए सोच समझकर ही ऐसा रिश्ता बनाएं और एक बार ये सोच ले की दुनियां में मर्दों की कमी नहीं आज नहीं तो कल आपका हमसफ़र आपको ज़रूर मिलेगा तो क्यूँ किसी शादी शुदा इंसान की ज़िन्दगी में आकर अपने और उसके परिवार के सुख को छीने|

ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ

    ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ‘ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ’ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਿਫਰ ‘ਬ੍ਰਹਮਣਾ ਦਾ ਸਰੂਪ’ ਸੀ ਜੋ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ‘ਸਾਖੀਆਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ਮੁੱਢੋਂ ਹੀ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਿਹੰਗ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ, ਪੰਡਤ ਮਨੀ ਰਾਮ, ਮਾਸਟਰ ਜਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸੰਗੀਤ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪੰਡਤ ਸੋਹਣ ਲਾਲ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਅਤੇ ਸ: ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ, ਕਵੀਸਰੀ ਪੱਖੋਂ ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਿਜ ਲਾਲ ਧੌਲਾ ਅਤੇ ਪੰਡਤ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ੳੁੱਘਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਡਾਕੂ ਜੰਗੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਲੋਕ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਜਗਤ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਸਤੀ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਸਾਂ। ਉੁਹਨਾਂ ਦੀ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ‘ਮਲੇ• ਝਾੜੀਆਂ’ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਅਕਾਦਮੀ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ‘ਮਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤ’ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਧੌਲਾ ਹੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਦਾ ਜਨਤਕ ਇਜ਼ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਦ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਸੀ। ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਰਹੇ ਹਨ।
         ਅਣਖੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ਪਰ ਅਣਖੀ ਦਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭੋਰਾ ਵੀ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਣਖੀ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਰਨਾਲੇ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਣਖੀ ਜੱਦੀ ਪੁਸਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਮੋਹ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਕਸਬੇ ਹੰਡਿਆਇਆ ਵਿਚ ਇਕ ਸਨਅਤੀ ਇਕਾਈ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਮੈਨੇਜਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸਾਂ ਜਦ ਕਿ ਇਸ ਸਨਅਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਅਣਖੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹਿੱਸੇ-ਠੇਕੇ ’ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਅੱਧ ਵੰਡ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੱਕ ਪੁਜਦਾ ਕਰਨਾ ਮੇਰੀ ਡਿਊਟੀ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਰਨਾਲੇ ਵਾਲੇ ਘਰੇ ਕਪਾਹ ਜਾਂ ਕਣਕ ਛੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਦੇ ਜਿਸ ਖੂੰਜੇ ਵਿਚ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰੱਖਦੇ ਪੰਦਰਾਂ-ਵੀਹ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ•ਾਂ ਪਈ ਹੁੰਦੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੋਭਾ ਪਾਟਿਲ ਹੀ ਕੋਈ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ, ਖੁਦ ਅਣਖੀ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਲਿਖਣ-ਪੜ•ਨ ਵਿਚ ਰੁਝੇ ਹੁੰਦੇ। ਸੋਭਾ ਨੇ ਕਦੇ ਅਣਖੀ ਬਾਰੇ ਕੀਤੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ‘‘ਲੇਖਕ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਹੋਣ’’ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਖੁਦ ਅੱਖੀਂ ਤੱਕ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੁੱਚ-ਮੁੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਣਖੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਉਹਨਾਂ ਖੁਦ ਵੀ ‘ਹੁਣ’ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਕਬੂਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ‘ਹੁਣ’ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ‘‘ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦੇ-ਸੁੰਦੇ ਵੀ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਹੈ’’। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿਚ ਅੜਿੱਕਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1995 ਦੇ ਕਰੀਬ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵੇਚ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਭੋਗ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸ੍ਰੀ ਅਣਖੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾਂ ਪ੍ਰੰਤੂ ਕੋਈ ਦਸ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਾਡੀ ਸਿੱਧੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਾ ਹੋਈ।
  ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਰਨਾਲੇ ਰਾਮ ਬਾਗ ਵਿਚ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਤਾਰ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ ਅਣਖੀ ਕੋਲ ਲਿਜਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ‘‘ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ• ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ’’।
‘‘ਕਿਹੜੇ ਲਾਣੇ ਵਿਚੋਂ ਐਂ ਤੂੰ ਮੁੰਡਿਆ’’?
‘‘ਮੈਂ ਦਿਆ ਰਾਮ ਕੇ ਬਲਦੇਵ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਜੀ ਸਲੇਮਾ ਪੱਤੀ ’ਚੋਂ’’, ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ।
   ‘‘ਹੈ ਤੇਰੇ ਦੀ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਫਿਰ ਘਰ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸਾਡਾ’’ ਤੇਰੇ ਬਾਪੂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਲਿਹਾਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ’’
   ‘‘ਅੱਛਾ! ਅੱਛਾ!! ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ’ਚ ਛਪਦੇ ਲੇਖ ਤੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ?
   ‘‘ਕੀ ਨਾਂ ਏ ਭਲਾਂ ਤੇਰਾ?
    ‘‘ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਐ ਏਹਦਾ ਨਾਂ’’ ਮੇਰੀ ਥਾਂ ਜਗਤਾਰ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।
    ‘‘ਹਾਂ, ਹਾਂ!! ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ’’
   ਲਗਦੇ ਹੱਥ ਮੈਂ ਅਣਖੀ ਜੀ ਨੂੰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ।
    ‘‘ਓ, ਬੱਲੇ! ਬੱਲੇ!!’’ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ’ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡਾ ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪਿਆ ਵਕਫ਼ਾ ਇਕਦਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
               ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਕੌਮੀ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਦੀ ਬੋਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਕੋਈ ਗੁਨਾਆ ਹੋਵੇ। ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਨ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੁਕਤੇ ਤੇ ਲਿਖਣ ਸਮੇਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਾਂ। ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਜਦੋਂ ‘‘ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’’ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਆਰਟੀਕਲ ‘ਚੰਡੀਗੜ ਉਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ’ ਛਪਿਆ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵੇਰ ਉਹਨਾਂ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਾ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਾ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਦੇ ਯਤਨ ਵਜੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।
           ‘ਹੁਣ’ ਦੇ ਸਤੰਬਰ-ਦਸੰਬਰ ਅੰਕ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿਚ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ’ਤੇ ਰੱਜ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵੱਡ-ਅਕਾਰੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ 35 ਪੰਨਿਆਂ ’ਤੇ ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਛਪੀ ਹੈ। ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਅਣਖੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਬੱਚਿਆਂ, ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ਵਿਚ ਅੱਜ-ਕੱਲ• ਰਹਿ ਰਹੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨੇਹਪਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਇਕ ਅੱਖਰ ਵੀ ਦਰਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਅਣਖੀ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸੇ ਭਾਗਵੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਭਾਗਵੰਤੀ ਦੀ ਵੇਦਨਾ ਉਹਨਾਂ ‘‘ਮਲ•ੇ-ਝਾੜੀਆਂ’ ਨਾਮ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ੍ਰੀ ਅਣਖੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਸਿਰ ‘‘ਤੂੰ’’ ਹੀ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਪੁੱਛਣਾ ਮੈਂ ਵੀ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਠੀਕ ਨਾ ਸਮਝਿਆ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਭੇਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਦਾ ਲਈ ਹੀ ਭੇਦ ਬਣ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਮਿਤੀ 24 ਫਰਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਾਂ ਜਿਥੋਂ ਦਾ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ ‘‘ਜਿਥੋਂ ਦਾ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ’’ ਇਹਨਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਝਟਕਾ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਕਰੇਗਾ।

         ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ
         ਪਿੰਡ+ਡਾਕ ਧੌਲਾ
         ਤਹਿ ਬਰਨਾਲਾ, ਜ਼ਿਲਾ ਬਰਨਾਲਾ।

ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਰਕਮਿਡੀਜ਼ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ?

ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ! ਆਰਕਮਿਡੀਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 287 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਮਹਾਨ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫਿਡੀਆਸ ਦੇ ਘਰ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਰਾਕੂਸ ਦੇ ਟਾਪੂ ਸਿਸਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਸਿਰਾਕੂਸ ਵਿਖੇ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਹਾਇਰੋ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਰਕਮਿਡੀਜ਼ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਦੋਸਤ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਿਆ। ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਘਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦੀਆਂ ਖੋਜ਼ਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਆਸਮਾਨ ’ਤੇ ਲੈ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਂਅ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਚਮਕਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਅੱਜ ਉਸਦਾ ਨਾਂਅ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਹਰਲੀਆਂ ਕਿਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਇਕ ਵਾਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਰਾਜੇ ਹਾਇਰੋ ਨੇ ਸੁਨਿਆਰੇ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੁੱਕਟ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਜਸੂਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਭੇਦ ਖੋਲ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮੁੱਕਟ ਆਪ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਹੈ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਖੋਟ ਹੈ। ਸੁਨਿਆਰੇ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਕਟ ਬਣਾਵਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਕਮਿਡੀਜ਼ ਦੀ ਡਿਉਟੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ ਇਹ ਕੰਮ ਉਸਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਆਰਕਮਿਡੀਜ਼ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਵਿਚਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਮੁਕਟ ਨੂੰ ਤੋੜੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣ ਘੇਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦਿਮਾਗ ਲਗਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਆਏ। ਪਰ ਇਕ ਦਿਨ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਆਰਕਮਿਡੀਜ਼ ਨਹਾਉਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਟੱਬ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਲ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਉਚਾਈ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਫੁਰਨਾ ਫੁਰਿਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨੰਗਾ ਹੀ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਨਿੱਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉ੍ਯ੍ਯੱਚੀ ਉਚੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੁਕਟ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੋ ਗੋਲੇ ਇਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗੋਲਾ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਗੋਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਕ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਲਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗੋਲੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ। ਜਿੰਨਾਂ ਪਾਣੀ ਉਛਲ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਉਸਨੂੰ ਮਾਪ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਉਛਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ। ਇਹ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕਰਨ ਤੇ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਨਾਲ ਮਾਪੇ ਉਛਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗੋਲੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੁਕਟ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਉਛਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੁਕਟ ਰਾਹੀਂ ਉਛਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉਛਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੁਕਟ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਮਲਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਰਕਮਿਡੀਜ਼ ਨੇ ਕਰਕੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਤਹਿਲਕਾ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕਾਢ ਕੱਢਕੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੋਲ ਦਿੱਤੇ।

ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਲੋਹਾਮ
ਪਤਾ: ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 29/166, ਗਲੀ ਹਜਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਮੋਗਾ
ਫੋਨ ਨੰਬਰ: 94 174 20120

ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ

ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਗੁਲਾਮ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਜੁਰਗਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ । ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਚੰਗੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ । ਜੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪਿਛਲੇ ਇਤਹਾਸ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ 632 ਸਾਲ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਤੇ ਝਾਤੀ ਮਾਰਕੇ ਵੇਖੋ ਜਦੋੰ ਤੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੁਆਉਣ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ । ਸਤਿਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਨੇ 151 ਸਾਲ ਜਾਣੀ ਪੂਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਗਰੀਬ,ਮਾਸੂਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਖਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ । ਸਤਿਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਨੇ ਬਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ,ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਕੱਟੀਆ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉਪਰ ਉੱਚੀਆਂ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜੁਲਮ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਸਹਿਣ ਕਰਕੇ ਰਵਿਦਾਸੀਆਂ ਕੌਮ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਜਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ । ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ,ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਚਾਰ ਛੋਟੀ ਜਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹਾਂ ਤੱਕ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ ਨੂੰ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਦਲਿਤ ਸਿੱਖ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਅਤੇ ਦੱਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਭੁਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਜੋ ਛੋਟੀਆ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਜੋ ਚਮਕੌਰੇ ਜੱਟ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਸੀ । ਇਸ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਵਖਤ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ(ਰਣੀਆ)ਚੁਮਾਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਪਣੀ ਕਲਗੀ ਸੱਜਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਦਿੱਤੀ । ਇਥੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫੌਜ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ । ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ(ਰਣੀਆ)ਚੁਮਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ,ਭਾਈ ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ,ਭਾਈ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ,ਭਾਈ ਸੰਤ ਸਿੰਘ,ਭਾਈ ਲੱਖਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਅਮਰੋ ਜੀ,ਨੇ ਸਿੰਘ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ।ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾ ਕੇ ਸਿੰਘ ਸਾਜਿਆ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ “ਇਨਹੀ ਕੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੇ ਸਜੇ ਹਮ ਹੈ,ਨਹੀਂ ਮੋ ਸੇ ਕਰੀਬ ਕਰੋਰ ਪਰੇ । ਇਨ ਗਰੀਬ ਸਿਖਨ ਕੋ ਦੋ ਉਹ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ,ਇਹ ਯਾਦ ਕਰੋਂ ਹਮਰੀ ਗੁਰ ਆਈ । ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਨੰਦਪੁਰ ਮੇਂ ਕਹਾ ਸ਼ਾਹਿ ਆਲਮ ਨੇ,ਜੋ ਰਖਤਾ ਦਾਰ ਸਿਰ ਪੁਰ ਹੈ ਵੋਹੀ ਸਿਰਦਾਰ ਹੋਤਾ ਹੈ । ਇਨਹੀ ਕੋ ਸਰਦਾਰ ਬਨਾਊਂ । ਤਬੇ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ਕਹਾਊ ।”(ਸ਼੍ਰੀ ਦਸਮ ਗੰ੍ਰਥ) । ਇਸੇ ਲੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਰਨੈਲ ਭਾਈ ਧੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਕੇ ਭਰਾ (ਮਜ੍ਹਬੀ ਸਿੱਖਾਂ) ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ 1300 ਘੋੜੇ ਦੀ ਫੋਜ਼ ਸੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਗਏ । ਹਜ਼ਾਰਾਂ,ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ (ਮਜ੍ਹਬੀਆਂ ਅਤੇ ਚੁਮਾਰਾਂ)ਛੋਟੀਆਂ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆਂ । ਪਰ ਲੱਖ ਕੋਸਿ਼ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪਰਨਾਲਾ ਉੱਥੇ ਦਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ । ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਅਕਾਲਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਰਸ ਆਇਆ ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ,ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾ: ਅੰਬੇਡਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ,ਬਰਾਬਰਤਾ,ਦੁਵਾਉਣ ਲਈ ਐਸੇ ਟੋਪੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਿੰਲ ਠੋਕੇ ਕੋਈ ਮਾਂਈ ਦਾ ਲਾਲ ਪੁੱਟ ਨਹੀਂ ਸੱਕਿਆ । ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਤੇ ਡੇਰਾ ਸੱਚ ਖੰਡ ਬੱਲਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬੱਜੁਰਗਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਾਰੇ ਵੀ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਡੇਰਾ ਸੱਚ ਖੰਡ ਬੱਲਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ 18-04-2009 ਨੂੰ ਯੁਰਪ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ । ਇਟਲੀ, ਗਰੀਸ, ਸਪੇਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਫਰਾਂਸ਼, ਜਰਮਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਆਸਟਰੀਆਂ (ਵੀਆਨਾ)ਵਿਖੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਸਿੱਖਾ ਨੇ ਸੰਤਾਂ ਤੇ ਪਸਤੌਲ ਨਾਲ ਜਾਨ ਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ । ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਨਿਰੰਜਣ ਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਰਾਮਾ ਨੰਦ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾ ਕੇ ਸੰਤ ਰਾਮਾ ਨੰਦ ਜੀ 25 ਮਈ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੀਨ ਹੋ ਗਏ । ਦਲਿਤ ਕੌਮ ਨੇ ਭਾਰੀ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ । ਅਤੇ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਕੇ ਰਵਿਦਾਸੀਆਂ ਕੌਮ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਪਹਿਚਾਨ ਬਣਾਵੇਗੀ । ਅੱਜ ਉਹ ਖੁੱਸ਼ੀ ਭਰਿਆ ਦਿਨ ਆ ਹੀ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਦਰ ਸੀਰ ਗਵਰਧਨਪੁਰ ਵਾਰਾਨਸੀ (ਯੂ:ਪੀ:) 30 ਜਨਵਰੀ 2010 ਦਿਨ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੇ 633 ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਤੇ ਰਵਿਦਾਸੀਆਂ ਕੌਮ ਦੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ “ਅਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ”,ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਧਰਮ,ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਵਿਸ ਕਰਨ ਲਈ “ਜੈ ਗੁਰੂਦੇਵ ਧੰਨ ਗੁਰੂਦੇਵ”,ਕੌਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ “ਹਰਿ”ਕੌਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ “ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਦਰ ਸੀਰ ਗੋਵਰਧਨਪੁਰ ਕਾਂਸ਼ੀ(ਵਾਰਾਨਸੀ)” ਦਾ ਇਲਾਨ ਰਵਿਦਾਸੀਆਂ ਕੌਮ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਵਾਂ ਸਾਡੀ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਕੌਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਿਮ ਹੈ ਸੰਤ ਸਰਵਣ ਦਾਸ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਯੁਰਪ) ਕਾਂਸ਼ੀ ਤੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੁਕਮਨਾਵੇਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੈ । ਜੋ ਸਾਡੀ ਹੀ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਕੌਮ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਮੁੱਲ ਵੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ੳਹੁਨਾਂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । “ਅਮ੍ਰਿੰਤ ਬਾਣੀ” ਹੀ ਮਨੂਵਾਦੀ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟਕਾਰਾ ਦੁਆ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਸ ਸਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੁਆਉਣ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ “ਅਮਿੰਤ ਬਾਣੀ” ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ।
ਰੇਸ਼ਮ ਗੁਰੂ(ਗੜ੍ਹਾ)

TO NAV - REET
Rajinder Rosy
Translated by :
Krishan Kant
(Dedicated to santokh Singh Dheer)
With a new Revolution
A new destination
My finger stood tall
I never let it fall
Donated the body,
Respected more than Shrawan
Made life a tremendous journey
Coming and going made rememberable
A GREAT WORK DONE

Those taking light from the light of eyes
May your future be full of divine light
Students get education
Master’s of Literature
Your supreme God, you get educated
It is priceless
Researchers Research and find
How this finger could stand against odds
In poverty, in problems
How it could stand among other fingers
How it could stand
In helpless circumstances , why it didn’t fall
In storm in disillusionment

Learned doctors worked for this plant to grow
For generations to grow as representatives of Literature to become a Banyan
It’s branches will blossom with patience, care and love.
Will grow and spread hues and colours

THE POWER OF FAITH

The child has faith in his mother, the wife has faith in her husband, the student has faith in the teacher, the patient has faith in the doctor and the passenger has faith in the pilot, driver or captain. Faith is a relationship which a person has with himself, with other people and with god. In fact, as breathing is essential for life, so is faith essential for a meaningful life.

Faith is one’s self provides a person with self- confidence and determination to achieve, without deceit and heart to others. Faith in others provides a person with peace of mind. Faith in god provides one with hope, inner peace, spiritual strength and compassion.

Faith brings out the finest human qualities in a person and improves the quality of one’s life. It imbibes discipline, sense of responsibilities, tolerance, patience, compassion, hope and a positive attitude towards life. It enables the week to overcome their fears and incapability of mind and body. It provides strength in weakness, light in darkness, hope in misery, solace in despair, comfort in distress and patience in strife and disease. It also provides compassion in strength, truth in power and charity in prosperity.

Any person with faith in abundance-student, teacher, child or parent can approach life with all its complexities and achieve greatness. We can draw inspiration from many people down the coarse of history-whose faith in god and mankind have made them not just legends but saints. Mother Teresa was one such person. Through faith, a person can achieve miracles. “FAITH CAN MOVE MOUNTAINS”.
                                                                                            Ishpreet Kaur
                                                                                            Class VII
                                                                                            Swami Ram Tirtha
                                                                                            Public High School

SHORTCUT TO MISERIES A LIE

One thing that causes miseries in one life,
Is     a lie.
A lie can even make a person die.
      It can break one heart,
It can make two people part,
A lie can make you feel satisfied.
But at the end of the day,
Your conscience will have cried.
By saying a lie you may feel relieved,
But later you will never be believed.
A lie can save you from a crime,
But later you just feel like dying.
by
Harmandeep Singh Teja
Swami Ram Tirtha Public High School
    class 6

ऐसे करें प्यार का इजहार

ज़माने के साथ साथ वेलेंटाइन डे मानाने के तरीके भी बदल गए हैं पहले जहां अपने प्रियतम को खुश करने के लिए आप उन्हें चॉकलेट्स और टेडी देकर खुश कर लिया करते थे वहीँ जनाब आज ये सब थोडा ऑउटडेटेड लगने लगा है। निराश न हों क्यूंकि हम लेकर आये हैं वेलेंटाइन डे के दिन अपने प्यार को एक्सप्रेस करने के 10 हेपनिंग तरीके। जिसको फोलो करने के बाद आपके लवर आपकी तारीफ़ किये बिना नहीं रह सकेंगे।

1 )ब्रेकफॉस्ट इन बेड :जी हाँ इस ख़ास दिन की शुरुआत भी तो ख़ास होनी चाहिए तो फिर अपने हाथों से बना ब्रेकफॉस्ट बनाकर कर खिलाने का आईडिया है न बिलकुल परफेक्ट और अगर आप एक लाल गुलाब भेंट करे तो हो गया सोने पे सुहागा.

2 )चंद लफ़्ज़ों में बयां होगी दिल की बात:अपने प्रिय को खुश करने के लिए उनके लिए लिखे कुछ ख़ास.कुछ ऐसा जो छू जाए उनके दिल को और वो खुद ही खिचे चले आयेंगे आपके पास.इस छोटे से मेसेज में बयान करे वो लम्हे वो पल जो आपने उनके साथ बिताए।

3)आउटिंग है बेस्ट आईडिया:जी हाँ अपने वेलेंटाइन को इम्प्रेस करने के लिए आउटिंग से अच्छा आप्शन शायद ही कोई हो.इस दिन को ख़ास बनाने के लिए अगर आप अपने वेलेंटाइन के साथ किसी बीच या पिकनिक स्पोट पर जा सकते हैं जहाँ बिताए ख़ास पल आपको हमेशा याद आयेंगे और रिश्ता और होगा गहरा।

4 )बनाये हार्ट शेप केक :अगर आप घर पर रहकर ही वेलेंटाइन डे एन्जॉय करना चाहते हैं तो कोई बात नहीं यकीन मनाये ये भी कम रोमांटिक नहीं.आप बस अपने हाथों से हार्ट शेप का केक बनाकर उन्हें खिलाइए आपकी केक को बनाने में लगी मेहनत देखकर वो अपने प्यार को आपसे छुपा नहीं पाएंगे.

5 )बोतल में बंद प्यार का सन्देश:यकीनन अपने प्यार का इज़हार करने का बहुत ही ख़ास तरीका है ये.किसी कांच की बोत्त्ले में एक छोटा सा लव नोट लिखकर उसे घर में ,स्विमिंग पूल, या बाथ टब में डाल दे जब ये सन्देश पड़ेंगे आपकी या आपका वेलेंटाइन पड़ेंगे तो फील करेंगे लव ही लव हर तरफ.

6 )गानों के जरिये कहें दिल की बात:अपने प्यार को एक्सप्रेस करने के लिए हो जाये थोडा फ़िल्मी.उन्हें भेंट करें लव सोंग्स की उनकी फेवरेट सी.डी.आपका ये अंदाज़ भी होगा बेहद ख़ास.

7 ) मसाज से आये और करीब:अगर आपके वेलेंटाइन अपने काम के स्ट्रेस से परेशान रहते हैं तो उन्हें रिलेक्स करने के लिए उन्हें दे एक मसाज जिससे न आप दोनों शारीरिक बल्कि भावनात्मक रूप से भी एक दूसरे के बेहद करीब महसूस करेंगे.

8 )साथ देखे फिल्म :उनके लिए इस दिन को स्पेशल बनाने के लिए किसी थियेटर में मूवी देखना भी कम रोमांटिक नहीं है.किसी रोमांटिक मूवी में आप दोनों इस तरह खो जायेंगे की आपका प्यार भी कह उठेगा i love u .

9 )बन जाये शायर:इस वेलेंटाइन डे पर अपनाये थोडा शायराना अंदाज़.कोई शायरी लिखकर करें उन्हें इम्प्रेस.फिर देखिये वो आपकी इस अदा पर फ़िदा हुए बिना नहीं रह पाएंगे.

10 ) दे सरप्राइज लव लैटर:एक लव लैटर लिखना आपको भले ही थोडा पुराना लगे लेकिन प्यार जताने का ये तरीका भी है अपने आप में बेहद ख़ास.तो देर किस बात कि उठायी पेन और हो जाइये शुरू।

ਸੰਤ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਡੇ

ਸੰਤ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਡੇ ਹਰ ਸਾਲ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਲੋਕਾ ਦੁਆਰਾ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਦਾ ਹੈ।ਜਦਕਿ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀ ਪਤਾ।ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਇਟਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੋਮ (ਤੈਰਮੀ)ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਡੇ ਦਾ ਨਾਂਮ ਰੋਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ ਵੈਲਨਟਾੲਨਿ ਦੇ ਨਾਂਮ ਤੇ ਪਿਆ।ਰੋਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਲੋਡੀਅਸ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਦੋ ਆਪਣੇ ਦ਼ੇਸ ਤੇ ਸੰਕਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਤਾ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਦੇ ਨੋਜਵਾਨਾ ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ,ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੋਜਵਾਨਾ ਨੇ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਤੋ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆ ਤੇ ਘਰਵਾਲੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀ ਸੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।ਇਸ ਗੱਲ ਤੋ ਨਾਰਾਜ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕਲੋਡੀਅਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦ਼ੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੰਗਣੀ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਦਿਲ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਦਰੀ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ,ਵੈਲਨਟਾੲਨਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਸੰਤ ਮੈਰੀਅਸ਼ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੋਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆ ਦੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣੇ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।ਜਦੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾ ਉਸ ਨੇ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਨੂੰ ਮੋਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿਤਾ।ਅਤੇ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਦੀ ਮੋਤ ਤੋ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਤ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ ਦਿਨ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ਦੇ ਮਿਲਨ ਦੇ ਨਾਂਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 14 ਫਰਵਰੀ “ਸੰਤ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਡੇ”ੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।
ਇਸੇ ਹੀ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਵਸਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰ
ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ-ਵੱਲੋ ਸੰਤ ਵੈਲਨਟਾੲਨ ਡੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ,ਪਰ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਵਿਰੋਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਕਿੳ ਕਿ ਉਹਨਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਿਨ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆ ਅਨੁਸਾਸ਼ਨ ਹੀਨਤਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ।ਪਰ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਅਨੁਸਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕਿ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਧੀਮਾਨ ਵੱਲੋ ਸੰਤ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਡੇ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ ਜਦਕਿ ਅਜ-ਕਲ ਦੀ ਨੋਜਵਾਨ ਪੀੜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਜਾਕ ਅਤੇ ਛੇੜਖਾਨੀ ਕਰਨ ਦਾ ਤਾਰੀਕਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਕਾਲਜ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਜਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਉਹਨਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਉਹਨਾ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਬਿਲਕੁਲ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਸਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਮਨਾਈਏ।
ਮਨਜੀਤ ਕੋਰ ਜਗਤਪੁਰ-ਵੱਲੋ ਸੰਤ ਵੈਲਨਟਾਇਨ ਡੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।ਇਸ ਦਿਨ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ,ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਜਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ,ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆ ਹੀ ਮਨਾਉਣ ,ਅਗਰ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਇੱਕ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਗੀ।
ਪੇਸਕਸ਼(ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ)